You are hereคุณภาพ (Quality)

คุณภาพ (Quality)


By arjarnjiab - Posted on 08 November 2014

คุณภาพ (Quality)

หมายถึง คุณสมบัติทุกประการของผลิตภัณฑ์/บริการที่ตอบสนองความต้องการ และสามารถสร้างความพึงพอใจให้แก่ลูกค้า

*** ความหมายแบบเก่าในยุคที่มีผู้ผลิตสินค้าเพียงไม่กี่ราย ความหมายของคุณภาพในยุคนั้น หมายถึง "มาตรฐานของสินค้า" แต่ในยุคปัจจุบันภายใต้กรอบการค้าเสรีที่มีการแข่งขันทางการค้า ตลาดเป็นของผู้ซื้อ ไม่ใช่เป็นของผู้ผลิต ลูกค้ามีโอกาสเลือกซื้อสินค้าได้มากมาย การที่จะผลิตสินค้าให้ได้มาตรฐานเพียงอย่างเดียวแต่ไม่สอดคล้องหรือไม่ตรงกับความต้องการของลูกค้า โอกาสที่จะขายสินค้าได้ย่อมมีน้อย ดังนั้น ความหมายของคุณภาพในปัจจุบันจึงหมายถึง "ความพึงพอใจของลูกค้า"

การควบคุมคุณภาพ (Quality Control : QC)

หมายถึง การนำเทคนิคหรือกิจกรรมไปปฏิบัติเพื่อให้เกิดคุณภาพตามที่กำหนดไว้

การประกันคุณภาพ (Quality Assurance : QA)

หมายถึง กิจกรรมหรือการปฏิบัติใดๆ ที่ถ้าหากได้ดำเนินการตามระบบ และแผนที่วางไว้จะทำให้เกิดความเชื่อมั่นได้ว่า จะได้ผลงานมีคุณภาพ ตรงตามคุณลักษณะที่พึงประสงค์

QA = QC + Qau + Qas

QA = การประกันคุณภาพ (Quality Assurance)
QC = การควบคุมคุณภาพ (Quality Control)
Qau = การตรวจสอบคุณภาพ (Quality Auditing)
Qas = การประเมินคุณภาพ (Quality Assessment)

ปัจจัยพื้นฐานที่ส่งเสริมด้านคุณภาพ

การที่จะได้มาซึ่งผลิตภัณฑ์หรือบริการที่มีคุณภาพนั้น มีกิจกรรมหลายระบบ หลายกิจกรรมให้เลือกนำไปใช้ เช่น กิจกรรม5ส.,
กิจกรรม Quality Control Circle : QCC, ระบบบริหาร TQC/TQM, ISO 9000, Reengineering, ฯลฯ
กิจกรรมเหล่านี้ถือว่าเป็นปัจจัยพื้นฐานที่สำคัญ อันเป็นรากฐานของคุณภาพที่มิได้เกิดขึ้นโดยบังเอิญ แต่เกิดขึ้นจากความพยายามที่ชาญฉลาด "Quality is never accident, it always the result of Intelligent effort" : John Ruskin

กิจกรรม 5ส.

สะสาง+สะดวก+สะอาด+สุขลักษณะ ==> "สร้างนิสัย"

1.สะสาง ขจัดของที่ไม่ใช้ออกไปจากบริเวณทำงาน จัดทิ้ง จัดเก็บแยกออกไป เน้นให้พนักงานมีจิตสำนึกของการเป็นนักเก็บขยะด้วยตนเอง
2.สะดวก จัดวางสิ่งของที่ต้องการให้เป็นระเบียบ มีระบบ สะดวกในการหยิบไปใช้ เน้นให้พนักงานมีจิตสำนึกของการเป็นวิศวกรหรือนักอุตสาหกรรมด้วยตนเอง
3.สะอาด ตรวจสอบทำความสะอาดเครื่องจักร อุปกรณ์ และสถานที่ทำงาน เพื่อขจัดข้อบกพร่องสกปรกต่างๆ และดูแลรักษา เน้นให้พนักงานมีจิตสำนึกของการเป็นวิศวกรบำรุงรักษาป้องกันด้วยตนเอง
4.สุขลักษณะ การดูแลสถานที่ทำงานให้สะอาด ปลอดภัยต่อสุขภาพอนามัย เน้นให้พนักงานคำนึงถึงเรื่องความปลอดภัยด้วยตนเอง
5.สร้างนิสัย การสร้างสังคมที่มีวินัย และปฏิบัติตามกฎระเบียบอย่างเคร่งครัด เน้นให้พนักงานเป็นคนที่มีระเบียบวินัย ปฏิบัติตามกฏเกณฑ์จนเป็นนิสัยของตนเอง

5ส. ==> เป็นระบบการทำกิจกรรม 5 ขั้นตอน ที่ปฏิบัติอย่างต่อเนื่อง เป็นการปูพื้นฐานการจัดการภายในองค์กร ด้วยการสร้างนิสัยพื้นฐานของคนที่รักความเป็นระเบียบเรียบร้อย และเมื่อทำ 5ส.ไปนานๆจะสร้างนิสัยให้เป็นคนมีระเบียบวินัย และรักษาสภาพแวดล้อมของสังคมให้น่าอยู่ (ไม่ว่าจะบริหารจัดการด้วยระบบใด ถ้าปราศจาก 5ส.แล้วเป็นการยากที่จะประสบผลสำเร็จได้) เป้าหมายของ 5ส. คือ "การสร้างนิสัย" และ "การสร้างสภาพแวดล้อมในการทำงานที่ดี" ถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของงานประจำ ไม่ใช่การเพิ่มงาน

วงจรเดมมิ่ง (Deming Cycle)

เป็นการปฏิบัติ 4 ขั้นตอน P-D-C-A เพื่อทำให้งานสำเร็จสมบูรณ์อย่างถูกต้อง มีประสิทธิภาพ เชื่อถือและไว้ใจได้
1.Plan = เขียนแผนงาน : กำหนดวัตถุประสงค์ เป้าหมายให้ชัดเจน กำหนดวิธีการทำงานเพื่อบรรลุตามเป้าหมายที่ตั้งไว้
2.Do = ปฏิบัติตามแผนที่วางไว้ : ศึกษา+ฝึกอบรมให้เข้าใจวิธีการทำงานในแต่ละครั้ง และลงมือปฏิบัติ
3.Check = ตรวจสอบสิ่งที่ได้ทำไปแล้ว : ตรวจสอบความก้าวหน้า และการประเมินผลงานว่าเป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนดหรือไม่?
4.Act = การปรับปรุงแก้ไขข้อบกพร่อง : หาทางพัฒนาระบบหรือปรับปรุงการทำงานให้ดีขึ้น ค้นหาสาเหตุข้อบกพร่อง แล้วแก้ไขที่ต้นเหตุ ป้องกันไม่ให้เกิดความบกพร่องซ้ำอีก

แนะนำหนังสือดีๆ สำหรับผู้ที่สนใจศึกษาเพิ่มเติม :

บรรจง จันทมาศ. 2544. ระบบบริหารคุณภาพ ISO 9000 : 2000
สำนักพิมพ์ ส.ส.ท. สมาคมส่งเสริมเทคโนโลยี (ไทย-ญี่ปุ่น).